تجسم خلاق

تجسم خلاق(Creative Imagery) یا تجسم هدایت شده (Guided Imagery) به عنوان یک تکنیک- ذهن بدن بر این پایه استوار است که ذهن و بدن با هم مرتبط هستند و می توانند در درمان بیماری و ایجاد سلامتی بر هم اثر بگذارند و یکدیگر را تقویت کنند . تجسم ، تجسم خلاق ، در نظر آوردن ، خود هیپنوتیزمی اصلاحاتی هم معنا هستند . این روش یک جریان فکری است که در آن شخص قادر به دیدن ،‌ شنیدن ، احساس کردن یا بوییدن آن باشد و یا بتواند مزه آن را در تصور خود بچشد .
● تاریخچه تجسم خلاق چیست ؟
تجسم خلاق حداقل از زمان قرون وسطی استفاده می شده ، زمانی که راهبان تبتی با تجسم بودا سعی در شفای بیماران داشتند . در زمان حاضر درمانهای دو وجهی (‌ذهن بر جسم اثر می گذارد و جسم بر ذهن ) ابتدا در اواخر قرن ۱۹ توسط ویلیام جیمز پدر روانپزشکی آمریکا پیشنهاد شد .
● موارد استفاده :
یک درمان مکمل است که تقریباً در تمام شرایط می تواند قابل استفاده باشد ، خصوصاً‌:
▪ کاهش درد حاد و مزمن
▪ سردرد
▪ نشانگان پیش از قاعدگی
▪ کاهش فشار خون
▪ کاهش نگرانی
▪ سرعت بخشیدن به درمان در رفتگی ، پیچ خوردگی و شکستگی
▪ تقویت سیستم ایمنی بدن
▪ تقویت اعتماد به نفس
▪ به وجود آوردن تغییرات رفتاری
● در طی تجسم خلاق چه اتفاقی می افتد ؟
جهت گیری به وسیلهٔ یک مربی ، مدرس یا نوار صوتی داده می شود.به عنوان نمونه:
▪ به آرامی بنشینید ، تنفس عمیق بکشید و با هر تنفس تصور کنید در صلح و آرامش هستید .
▪ همانطور که نفس می کشید ، هر قسمت از بدنتان را از پا تا سر ریلکس کنید .
▪ خودتان را در یک جای دوست داشتنی تصور کنید . تصور کنید چقدر آرامبخش ، صلح آمیز و ساکت است . دقت کنید به آنچه حس می کنید ، می شنوید و بویش را متوجه می شوید .
▪ حالا می توانید تصور کنید بیماری کاهش می یابد و علایم کاهش می یابد .
▪ هر زمان آماده بودید بگذارید تصاویر ضعیف شوند و چشمانتان را باز کنید .
▪ جلسه ممکن است از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه تا ۱ ساعت طول بکشد .
● آیا هیچ گونه ریسکی در تجسم خلاق وجود دارد ؟
تجسم خلاق معمولاً‌ بی خطر است ولی بعضی نوارهای صوتی ممکن است باعث ایجاد فکر منفی ، ابهام یا ترس بشود .به همین دلیل انجام آن بدون نظارت درمانگر در بیماران روانی و بیماران ریوی توصیه نمی شود .
● چه تحقیقات ، بازبینی ها و توصیه هایی در این مورد وجود دارد ؟
در سال ۱۹۹۳ روزمن با استفاده از دستگاه اسکن PET نشان داد که در تجسم همان ناحیهٔ مغز فعال شده که در زمان تجربه اتفاق فعال می شود .
بنسون ( ۱۹۹۳ ) پی برد که آرمیدگی ذهن را برای دریافت اطلاعات پذیرا تر می کند .
Mc Kinney (‌۱۹۹۷ ) پی برد افرادی که آموزش تجسم خلاق دیده اند ، بعد از ۶ هفته تمرین روزانه کمتر دچار افسردگی و خستگی می شود . اسپیگل و مور بعد از ۱۰ سال تحقیق دریافتند زنانی مبتلا به سرطان که آموزش تجسم دیده بودند و هر روز تمرین می کردند ، مدت طولانی تری عمر می کردند .
ریچارد سون ( ۱۹۹۷ )‌ متوجه شد که تجسم خلاق باعث کاهش استرس و بهبود کیفیت زندگی زنان مبتلا به سرطان سینه می شود .
فیلد (‌۱۹۹۷ ) در یک بررسی چنین نتیجه گرفت که تجسم خلاق به عنوان یک روش کاربردی در کاهش تنش شغلی(Job Stress) در مقایسه با دیگر روشهای درمانی مانند حمایت اجتماعی یا ریلکس عضلانی کارآیی بیشتری ندارد .
● چه نوع آموزشی برای مدرس تجسم خلاق وجود دارد ؟‌
تجسم خلاق می تواند به وسیلهٔ کتاب یا نوار خودآموز یا مربی یاد گرفته شود . در ایالات متحده مدرک آموزش ۱۵۰ ساعتی برای مربیان وجود دارد .